Andrei Roublev

Andrey Roeblow verhaalt het leven van de iconschilder Roeblow die rond 1360 geboren werd in de USSR. Deze 3 uur durende film, waarvan slechts het laatste deel (met de iconen) in kleur is, kreeg de prijs van de Internationale filmkritiek in Cannes 1969 (buiten competitie). Twee jaar lang is deze film niet vertoond mogen worden in de Sovjet-Unie; maar in 1971 onder druk van de internationale pers is zij tenslotte toch in roulatie geraakt. Dit tot groot genoegen van de filmliefhebbers en de voorstanders van de vrijheid van de kunst en de kunstenaar. Tarkowky heeft het nog steeds moeilijk om in Rusland te filmen, op intellectueel vlak, maar over het Russchische publiek is hij opgetogen. Wat opvalt in de film zijn de vele gruwelijke en geweldadige scènes bij de barbaarse invallen van de Tartaren. De film is sterk lineair opgebouwd: proloog, episodes en tot slot epiloog. Vele beelden doen Breugheliaans aan. Het lanschap wordt suggestief gebruikt, ondergedompeld in een grijs licht dat de troosteloosheid nog benadrukt. Twee grote thema's komen naar voor: godsdienst en oorlog, beide zijn regulerende fenomenen in de historische ontwikkeling van de mensheid. Het noodzakelijk verband tussen die twee wordt in de film wel duidelijk. De botsing tussen de schilder (en de mens Roeblev en de officiële kunst van zijn tijd, wordt scherp gesteld. De verbondenheid van Roeblevs kunst met het volk brengt de negatie van zijn werk van hogerhand mee. In deze zin is de film ook erg actueel: de parallel Rusland 15-de eeuw en Rusland 20-ste eeuw is niet zomaar een uitvindsel! Als kern van de film zouden we kunnen zeggen dat het bij de gratie van het kwade is, dat het goede kan bestaan. Zo is Roeblev's werk daar een voorbeeld van: uit pijn, verdriet en inspanning kan iets groot geboren worden. De film drijft op het steeds weerkeren van de elementen water, vuur en aarde. Vele critici wijzen op het (vooral in de vormgeving) christelijk aspect van de film. Al de moeilijkheden die de film bij zijn onstaan en roulatie gekend heeft, stellen misschien nog duidelijker dat het inderdaad uit het kwade is dat het goede geboren wordt. Het kwalitatief 'goede' is bij deze film niet overdreven. Van de weinige Russische hedendaagse films die Leuven heeft mogen meemaken is A. Roublev een uitschieter! Een absolute aanrader!