Bêt Noir

Sinds Bloetwollefduivel is er voor mij noch in het theater noch in de wereld veel veranderd. Het geweld blijft het geweld; dat regeert de wereld en daar moet tegen gevochten worden op een of andere manier. Of het nu een aardbeving in Turkije is of iets anders: de miserie blijft even groot. In Bloetwollefduivel heb ik alles gezegd over geweld; in Bêt Noir gaat het over geweld in de huiselijke kring; het gaat over die 'uiteengeruktheid' van die mensen. Hoe meer de dingen samenkomen, hoe meer dentyran en madam uiteengerukt worden; ze kunnen daar niks aan doen; dat gebeurt gewoon.
Ik wil met mijn werk steeds dichter bij de kern van het toneelspelen komen. Die kern is heel simpel: ge kruipt op een kistje en ge zegt iets en ge interesseert daar mensen mee. Dat is het wonderlijke van toneel; daarom kan toneel niets anders doen dan blijven bestaan. Hoe dichter ik bij die kern kom, hoe beter het is. Na Bloetwollefduivel wordt met Bêt Noir weer een enorme stap gezet naar die kern toe: er is alleen nog tekst en zuivere dans en geen betekenis meer; geen betekenis als input op de scène, maar uiteraard wel als output naar het publiek toe. Kiezen voor de Grieken (ik wil hierna o.a. De Bacchanten doen) is kiezen om dichter bij die kern te zitten; ook in taalgebruik. Was de taal in Bloetwollefduivel zelfs mystiek te noemen (cf. Ruusbroec), in Bêt Noir gaat het om de strikte woordenschat van een kind. De taal is primitief, je kan geen moeilijke woorden gebruiken; je zit in het strakke keurslijf van een 'kinderlijk' vocabularium en dat moet je respecteren.'
uit een gesprek met Jan Decorte

De ONdERNEMING is een toneelspelerscollectief dat werd opgericht in 1997. De vaste spelerskern bestaat uit Kris Van Trier, Waas Gramser, Ryszard Turbiasz, Gunther Lesage en Kaat van Zomeren. Het is geen gezelschap in de klassieke zin van het woord: de vijf spelers staan niet steeds samen op het toneel. Elk van de leden start projecten op en organiseert ze.
Het samenwerken met andere gezelschappen (De Roovers, 't Barre Land) en met kunstencentra, het spelen buiten de theaterzalen (Marius in openlucht langs de Schelde, in het kader van de Zomer van Antwerpen, Don Quichot op pleinen en straten van Antwerpen), het voeren van actie (Zeven Koningen, alle koningsdrama's van Shakespeare in twintig minuten, een pamflet tegen de langetermijnregelwoede, gepresenteerd in het kader van Theaterfestival 1998), het zijn alle pogingen om terug beweging te krijgen in dichtgeslibde agenda's en vastgeroeste procedures .
Waas Gramser en Kris Van Trier maken al acht jaar samen projecten, eerst binnen tg Stan, daarna samen met Guy Cassiers en Adrienne Altenhaus binnen Maten, en nu binnen De ONdERNEMING. Zij nodigen daarbij steeds andere spelers uit. Bêt Noir is het resultaat van hun lang verhoopte samenwerking met Jan Decorte en Sigrid Vinks. De samenwerking betekent meteen het startschot voor nog meer voorstellingen. Schulz, Tsjechow en Shakespeare, binnenkort met de ONdERNEMING te zien in uw theater.

ende
sfinks
zattop
denberreg
mérotse
en rivierkes
méwater
enij brulde
mésijne
leeuwekop
dadiedereen
etkonnore
en iedereen
die voorbij
kwam
moestbetale
mésijvlees
ofse
mochtenie
door
nenarrem
ier
eenbeen
daar
ovunne
kop
asse stom
ware
en ze wiste
geen antwoord
oppet raatsel
dattem vroech