La Moindre des Choses

In het psychiatrisch ziekenhuis van La Borde, in de Loire-streek, heeft de Franse psychiater Jean Oury zijn eigen, weinig conventionele behandelingsmethode ontwikkeld. Vrienden van de documentairemaker Nicolas Philibert hadden hem reeds herhaalde malen gezegd dat hij daarover ongetwijfeld een boeiende film kon draaien. Philibert was niet meteen overtuigd, tot hij hoorde dat daar elk jaar, tijdens de zomer,
een toneelvoorstelling wordt opgevoerd waaraan zowel de pensionnaires‚ als de verzorgers deelnemen. Dat leek hem een interessante invalshoek, zeker toen hij vernam dat Opérette van de Pools-Argentijnse modernistische theaterauteur Witold Gombrowicz op het programma stond. Dat was namelijk een toneelstuk met nogal wat nonsensicale dialogen. Philibert hield wel van het idee om deze vaak absurde en incoherente tekst van Gombrowicz te laten spelen door mensen die sowieso hun eigen problemen hebben met de rationele werkelijkheid. Toch is LA MOINDRE DES CHOSES volgens Nicolas Philibert absoluut geen documentaire geworden over de waanzin en nog veel minder over de psychiatrie. Over het theater misschien? „Een voorwendsel”, zegt hij. „De film registreert de ups en downs van de voorbereidingen van het toneelstuk, maar beschrijft daarnaast ook het dagelijkse leven in La Borde, het verstrijken van de tijd, de schijnbaar onbelangrijke details, de eenzaamheid en de vermoeidheid, maar ook de gedeelde vrolijkheid en de extreme aandacht die men aan elkaar besteedt. Als ik het onderwerp zou moeten definiëren, zou ik zeggen dat de film het heeft over datgene wat ons met de andere verbindt, over onze mogelijkheid - of onmogelijkheid - om de andere een plaats te geven. En tenslotte over hetgeen de andere, in al zijn vreemdheid, ons kan duidelijk maken over onszelf.”