24 lies in a second

Weg van de dagelijkse soap van de realiteit. Weg naar de cinema, waar het licht schijnt op het maagdelijk witte doek van verlangen. 24 keer per seconde bedrogen worden. 24 lies in a second is een theatrale roadmovie doorheen de filmgeschiedenis. Over Greta. En Alice in Wonderland is niet ver weg. Een flitsende monoloog van een half uur. Om te ontsnappen.

Helke Smet praat met theatermaker Jan Geers:

Wie is er deze week in huis? Zo klinkt het op onze STUKvergaderingen. En dan hebben we het niet over klusjesmannen of andere passanten maar wel over de bende artiesten die we maandelijks over de vloer krijgen. Acteurs, choreografen, muzikanten, beeldend kunstenaars... strijken hier neer en repeteren in de studio's, schuiven mee aan tafel, springen binnen op kantoor. Ze zijn kortom ‘the spice of life’ van een kunstencentrum als STUK. Om u mee te laten genieten van deze creatieve visites geven wij iedere maand het woord aan één van de artiesten 'in huis'. Deze maand is dat JAN GEERS, een jonge theatermaker uit het Brusselse die op Tijdelijke Autonome Zone twee voorstellingen zal presenteren.

Je studeerde regie aan het RITS. Is regisseren iets dat je kan leren of zit het in je bloed? En over welke talenten moet een regisseur zeker beschikken?

Regisseren leer je niet op een school. Ik heb het geluk gehad om op het RITS te zitten in een gouden tijd. Wij werden toen geconfronteerd met een heel legioen van heel verschillende theatermakers. De ene week kwam Damiaan Deschrijver botweg zeggen dat hij tegen regisseurs was terwijl je de week daarna op de zolder van Eric Devolder zat te kloten ... We hebben daar zoveel mensen over ons heen gekregen waardoor we gedwongen werden om onze eigen theatertaal te ontwikkelen. We probeerden ons eigen ding te maken en niet onze docenten te behagen. Dat systeem was geweldig omdat het je uitdaagde. Ik heb daar een fantastische tijd gehad en ik durf gerust te zeggen dat het toen een superopleiding was. Maar zo een systeem kost natuurlijk handenvol geld en is bijgevolg moeilijk in stand te houden.

Krijg je als jonge theatermaker voldoende kansen om je werk te tonen? Hoe belangrijk is een festival als Tijdelijk Autonome Zone voor jou?

Dat Villanella en STUK mij de kans geven om samen met drie fantastische madammen: Iris Van Cauwenbergh (spel), Kirsten Pieters (spel) en Leen Persoons (vorm) een voorstelling te maken op mijn eigen tempo is natuurlijk super. Bovendien schep ik zo mijn eigen context waarbinnen ik de tijd neem om rustig te werken aan mijn voorstelling. Ik laat de dingen namelijk graag liggen. Soms wil ik een tijd werken aan een voorstelling en toon ik een preview (zoals nu 24 Dreams) om vervolgens alles een tijdje te laten liggen en te laten bezinken en dan weer verder te werken. Ik vind dat gewoon plezant omdat je zo op je gemak kunt werken. Zo genereer ik mijn eigen 'tijdelijke autonome zone'. Ik vind dat woord autonoom zeer belangrijk. Ik vind het inderdaad plezant vertoeven in die zone, laat mij hier maar gerust.

Op Tijdelijke Autonome Zone breng je twee voorstellingen: 24 Lies In a Second, reeds te zien op de CJP dag in STUK, en een preview van je nieuwe productie 24 Dreams In a Lie. Wat heb je met het getal 24?

Toen Roel Verniers me vorig jaar vroeg om een kleine voorstelling te maken voor Meiract en Studio Villanella besefte ik dat ik graag iets wou doen rond cinema. Ik had toen net met Hendrik De Smedt een kortfilmpje gemaakt. In dat kortfilmpje proberen we een simpel liefdesverhaal te vertellen aan de hand van een zeshonderdtal dia's. Het is een soort van rudimentaire brute cinema geworden. En dat filmpje gebruikte ik als één van de uitgangspunten voor onze voorstelling. 24 Lies In a Second is eigenlijk een oneliner van Brian De Palma. Op de vraag Wat is cinema, antwoorde hij Cinema dat is 24 leugens per seconde. Ik vond dat heel schoon omdat het zo allesomvattend is. Omdat 24 Dreams In a Lie het tweede deel wordt van een tweeluik hebben we gekozen om verder te borduren op de titel van het eerste deel. En ja, 24 is eigenlijk wel een mooi getal. En ook een goede serie trouwens. En vanaf nu gebruik ik altijd het cijfer 24 om op de lotto te spelen. Hopen dat ik win. 24 Lies In a Second werd omschreven als 'theatrale roadmovie doorheen de filmgeschiedenis'.

Duik je voor 24 Dreams In a Lie opnieuw de filmgeschiedenis in of wordt het iets helemaal anders?

Ook in 24 Dreams In a Lie duiken we onder in de filmgeschiedenis. Het is trouwens de bedoeling om die twee voorstellingen uiteindelijk als een tweeluik te presenteren. Dat tweeluik zal volgend jaar op tour gaan doorheen de Vlaamse zalen. Maar denk niet dat we een sequel aan het maken zijn. Ik gebruik de filmgeschiedenis graag als een soort landschap waar ik de toeschouwer doorheen gids. Ik doe dat omdat ik graag refereer aan beelden, omdat ik opgegroeid ben in een beeldenwereld. Ik leid de toeschouwer als het ware door een tekstueel labyrint vol beelden. Ik wil de mensen laten ontsnappen aan de dagelijkse realiteit van opstaan, werken, slapen en dan in de weekend shoppen, shoppen, shoppen. Ik wil beelden verbeelden. Voor mij is dat de verpakking. Maar de verpakking is op zich al een inhoud. En als je dat pakje dan opendoet dan krijg je de ondraaglijke lichtheid van het bestaan recht in je gezicht.

Ben je dan zelf een filmfreak? En zoja waarom kies je dan toch voor theater?

Ik vind filmfreak niet echt een mooi woord. Freak bah, dan ben ik liever een liefhebber. Toen ik naar het RITS ging wilde ik twee dingen: ofwel volgde ik theaterregie ofwel volgde ik een driejarige opleiding met als doel cameraman te worden. Ik heb dan een toelatingsproef theaterregie gedaan en werd direct aangenomen. Dat was dus een luxeprobleem maar ik heb uiteindelijk voor toneel gekozen omdat ik geen zin had in drie jaar elektronica, elektriciteit en al die andere shit die ik toen kotsbeu was. Gedurende die vier jaar op het RITS heb ik wel continu moeten horen: Jean, gij moet cinema maken. En dat

blijft me dus achtervolgen. Maar zoals Pol Dehert altijd tegen me zei: Jean! THEATER (dat is) CINEMA. CINEMA (dat is) THEATER. Ik heb ook niet echt de indruk dat ik kies voor theater. Maar ik maak wel graag voorstellingen die zich voortbewegen aan dezelfde snelheid als cinema. Ik hou gewoon van snelheid in theater. Het is zoals Tom Cruise zegt in Top Gun: I have a need, a need for speed.