La merde
La Merde is deel twee van de SKaGeN-trilogie over hemel, vagevuur en hel. Grasduinend in de Franse literatuur zet SKaGeN zijn zoektocht verder naar de zin en de onzin van het leven. In Door mijn schuld – vorig seizoen te gast in STUK – baseerde SKaGeN zich op Le Bagne van Jean Genet. Voor La Merde leest het collectief er grondig De Pest van Albert Camus op na. Een bekend werkstuk over een stad in Algerije die ten prooi valt aan de pest. Metafoor voor het vagevuur. Terwijl de pestepidemie genadeloos om zich heen raast, gaan dokter Rieux en de zijnen onverdroten verder met het proberen genezen van mensen en het proberen voorkomen van nieuwe besmettingen. Uitzichtloos en vaak met de moed der wanhoop. Heeft al dat werk wel zin? Daar gaat het niet eens om. Het gaat om het doodeenvoudig vervullen van plicht. Naar best vermogen. Zware woorden, lichte zinnen. SKaGeN vertrekt steeds vanuit een engagement om de mens en zijn bestaan beter te willen begrijpen en precies dat te communiceren. Maar even typisch voor SKaGeN is ook dat hoe zwaarder het thema is, hoe lichter de voeten over het podium dansen. Ook in La Merde mengt SKaGeN zachte humor met scherpe visie en hedendaagse vormgeving.
--------
Liv Laveyne, De Morgen, 9/03/06, ****
Na Dedayroom naar het boek van Don DeLillo is La merde, een bewerking van De pest van Albert Camus, het tweede deel van SKaGeNs trilogie over de zin van het leven. Dat klinkt zwaarwichtig maar niet zo bij het Antwerpse collectief, dat zijn gelijke vindt in Camus, die het negativisme van het ‘zinloze’ bestaan wist om te buigen tot een aanvaarding van de ‘absurditeit’ van het leven.
Vooraleer die absurditeit op de toeschouwer wordt losgelaten wordt als proloog voor de gesloten scènegordijnen een stuk absurd theater opgevoerd waarbij de personages worden voorgesteld. Daarna schuiven de gordijnen open en onthullen ze een blauw decor en een beeldscherm waarop een witte maquette dichterbij drijft zoals een ruimteschip in de begingeneriek van een sf-serie. Het beeld zoomt in op deze witte stad bevolkt door Playmobilpopjes en waarin ook de acteurs zelf
een rol spelen. Op de scène zijn enkel geabstraheerde blauwe meubelstukken te zien die op het beeldscherm concreet worden. Dit filmtheater is geen gimmick voor het verwende oog van de toeschouwer, maar is ingenieus totaalspektakel. La merdeis genot in beeld (de kerk met luchtbogen, de ziekenzaal: het zijn stuk voor stuk tot leven gekomen schilderijen van De Chirico) én spel (waarbij op inventieve wijze een loopje wordt met genomen met film- en theaterwetten).
Wat deze voorstelling nog hoger doet pieken zijn de acteerprestaties. Hengelden de acteurs vroeger we eens gemakkelijk naar de lach, dan schept SKaGeN nu ook momenten van intense ontroering. Het maakt van La merde een visuele parel met een actuele thematiek. Het is slechts een kleine stap naar de gedachte aan de rond grijpende epidemieën onder mens en dier, de natuurrampen en de solidariteitsacties waartoe die nopen, het heil zoeken in geloof of geneeskunde en op de beperkingen van beide stoten. Kortom, elke avond naar het journaal kijken en ondanks alle merde de volgende dag weer opstaan. La merde verenigt beeldtechnologie, spelplezier en menselijke tragiek in aangrijpend mooi filmtheater.
