Keren Cytter
In haar films vermengt Keren Cytter (°1977, Tel Aviv, woont in Berlijn) genres zoals cinema, soap, homevideo en reality-tv. Ze vertelt gebalde verhalen die zich afspelen in een huiselijke context. Alledaagsheid vloeit er samen met absurditeit en fictie met de werkelijkheid. Keren Cytter portretteert relaties tussen mensen en focust op de kloof tussen de persoonlijkheid van haar personages en de rollen die ze spelen. Centraal in haar films staat de frictie tussen de persoonlijke leefwereld en de realiteit waarin de hoofdrolspelers zich bevinden.
De meeste films hebben tegelijk een dramatisch en tragikomisch karakter. Het zijn verhalen gebaseerd op scripts die Cytter schrijft en die door vrienden gespeeld worden. Keren filmt ze zelf met haar camera, vaak in de beslotenheid van haar eigen appartement. Ze gaan over alledaagse situaties uit het leven van jonge mensen, over relaties, onverwerkte trauma's, dromen, angsten of verlangens. In hun directheid zijn ze erg toegankelijk, vaak zelfs grappig en entertainend. Herkenbare gevoelens worden uitvergroot en getheatraliseerd: overspel leidt tot een moordcomplot (Something Happened), liefdesverdriet tot de wens terug te reizen in de tijd (Time), een ruzie krijgt dramatische proporties (Video dance). Gedachtes die door ons hoofd spoken bij alledaagse gebeurtenissen weet Cytter om te zetten in verbeeldingsvolle verhalen. Een constante doorheen haar werk is een voortdurende spanning tussen het onderbewuste van de acteurs en de feitelijke realiteit. Hoewel Cytters films geconstrueerd zijn rond biografische elementen uit haar eigen leven of dat van haar vrienden, verwijst ze in de uitwerking naar een waaier aan filmgenres zoals melodrama, thriller, documentaire, film noir, maar ook breder naar opera, Grieks drama of videoclips. Ze verweeft directe en indirecte referenties aan bepaalde films of regisseurs die haar boeien. Zo is het driedelige Repulsion geïnspireerd op de gelijknamige horrorfilm van Roman Polanski.
De confrontatie tussen de persoonlijke gedachtes en de buitenwereld geven haar films een existentieel karakter: de banale gebeurtenissen lijken een alibi om te focussen op de essentie van het leven. De inkijk die de films in de gedachtes van de personages biedt, wordt meestal via voiceover doorheen het verhaal meegegeven. De dialogen, gedachtes en voiceover overlappen elkaar geregeld en richten zich rechtstreeks tot de kijker. Keren Cytter meent dat dit een grotere impact heeft dan wanneer de kijker eenzelfde tekst hoort in dialoogvorm tussen twee acteurs. De ontregelde relatie tussen de setting, het script, de personages en de rollen die ze spelen, blijkt bij de personages voor onzekerheid te zorgen - een onzeker gevoel dat ons ook in de realiteit kan overvallen. De personages vallen vaak uit hun rol, werken mee aan de constructie en deconstructie van de verhaallijn en becommentariëren zowel het verhaal als elkaar. In het recente The Naked One switcht Cytter daarbij ook nog eens tussen talen en laat ze ondertitels op het verhaal reageren.
STUK brengt de eerste solotentoonstelling van het werk van Keren Cytter in België. De tentoonstelling presenteert vijf films die in een bijzondere relatie tot elkaar in de ruimte getoond worden. Video dance (13 min, 2002), Time (20 min, 2005) en Something Happened (8 min, 2007) worden op afzonderlijke wanden geprojecteerd en zijn na elkaar te zien. Zoals de personages in Cytters films elkaar becommentariëren, zo kunnen ook de verschillende films in deze tentoonstelling in relatie tot elkaar gezien worden. De schermen zijn als karakters die zich in de ruimte bevinden en in hun combinatie een bijkomende betekenis krijgen. Hoewel de kijker in de grote zaal een opeenvolging van de films ziet, is er geen juiste volgorde of verband. Na het vertonen van de afzonderlijke films wordt er parallel op de drie wanden het driedelige Repulsion (5 min, 2006) getoond. In een tijdspanne van 45 minuten kunnen bezoekers alle opeenvolgende films zien. In de kleine ruimte achter de tentoonstellingzaal wordt de film The Naked One (4 min, 2007) getoond.
Keren Cytter studeerde beeldende kunsten aan het Avni Institute for Art in Tel Aviv, en van 2002 tot 2004 aan De Ateliers in Amsterdam. Momenteel woont en werkt ze in Berlijn. Haar directe filmstijl maakt dat ze al een twintigtal films realiseerde, waaronder The Date Series (2004) en The Victim (2006). Voor deze laatste ontving ze de Baloise Art Prize tijdens Art Basel in 2006. Deze film vormt ook het vertrekpunt van de voorstelling The Expected die ze maakte met componisten Thomas Myrmel en Wilbert Bulsink en die tijdens het Playground festival in STUK gepresenteerd werd. Cytter is ook auteur en schreef onder andere The Man who Climbed Up the Stairs of Life and Found Out They Were Cinema Seats (2005). Haar werk was te zien op de Biënnale van Lyon (2007) en K21 Kunstsammlung Nordrhein-Westfalen (Düsseldorf) en solotentoonstellingen in het Frankfurter Kunstverein, Kunsthalle Zürich, Ellen de Bruijne Projects en Stedelijk Museum Bureau (Amsterdam), Elisabeth Kaufmann Galerie (Zurich) en het MUMOK (Wenen). Begin 2007 was andere filmwerk van Cytter te zien tijdens de tentoonstelling Self Fashion Show in Extra City in Antwerpen. Parallel aan de tentoonstelling biedt STUK enkele catalogi en boeken van Keren Cytter aan.
opening: vr 7 december om 20u00
gratis rondleiding: wo 12 december om 19u00 + wo 16 januari om 19u00
Met de steun van Mondriaan Stichting
