De man zonder eigenschappen I

Met zijn onvoltooide grote roman De man zonder eigenschappen schreef de Oostenrijkse auteur Robert Musil zoiets als een onafgewerkte symfonie. Musil beschrijft in felle, satirische kleuren de ondergang van een wereld die enige gelijkenis vertoont met de onze. Dit is het eerste deel van een drieluik, in samenwerking met De Tijd.

Wenen 1913. De Oostenrijks-Hongaarse dubbelmonarchie bestaat nog. De hoogste Weense kringen komen samen om de viering van het zeventigjarige keizerschap van Franz-Jozef in 1918 voor te bereiden. Zij willen een grotere en grootsere viering organiseren dan diegene die de Duitsers voor hùn keizer voorbereiden. We maken kennis met een kleurrijk palet aan personages: de mooie, dweperige Diotima, de conservatieve graaf Leinsdorf, de naïeve generaal Stumm von Bordwehr, de geslepen Pruisische industrieel von Arnheim, de ongrijpbare Ulrich,... Hun referentie is het verleden. Zij zien de realiteit slechts door de bril van een nostalgische, voorbije grootsheid. Dat de straten van hun zo geliefde Wenen omwille van de uitbraak van acute paardendiarree langzaam verdwijnen onder keutels en vlaaien, kan de pret niet drukken. De knallen aan het einde van de voorstelling zijn vuurwerk, maar kunnen evengoed de eerste kanonschoten van de Wereldoorlog zijn.

De man zonder eigenschappen, deel één (*****), van Guy Cassiers is er eentje om in te kaderen. Een uitgelezen cast heeft hem flink geholpen. (...) De man zonder eigenschappen van Guy Cassiers is wonderschoon, haarscherp en verbazend actueel. • Guido Lauwaert in Knack

De man zonder eigenschappen I (*****) is een prachtig vormgegeven, ingenieus uitgedachte en gepresenteerde theaterbewerking van het eerste - opnieuw actuele - deel van Musils ‘onvoltooide symfonie'. (...) Deze scherpe, geestige zedenschets wordt heerlijk verbeeld. (...) Dit deel I beklijft als een fraai mozaïek, dat je als zodanig kunt gaan zien. Maar het idee dat het nog uitgebreid gaat worden, stemt vrolijk en verwachtingsvol.• Karin Veraart in De Volkskrant

www.toneelhuis.be