Lüski | Azoulay | Efrat & Brutmann

Aïm Deüelle Lüski
Ariella Azoulay
Eitan Efrat & Sirah Foighel Brutmann

Deze tentoonstelling brengt werk samen van Israëlische kunstenaars en een curator van verschillende generaties. Allen reflecteren ze over het statuut van de fotografie, het politieke beeld en het Palestijns-Israëlisch conflict.

Sinds het midden van de jaren '70 construeert Aïm Deüelle Lüski telkens opnieuw andere fotocamera's n.a.v. een bepaald fenomeen of een specifieke gebeurtenis op een historisch moment. Zijn werk ontwikkelt andere manieren van denken over de fotografische ontmoeting. Ariella Azoulay presenteert Potential History: een fotoreeks met teksten en een video over een alternatieve verhouding tot de Palestijnse geschiedenis. Daarnaast toont STUK ook Eitan Efrat en Sirah Foighel Brutmanns Printed Matter, een film over de vervlechting van private levens en politiek. Brutmann's vader André was een freelance persfotograaf die op dezelfde filmrolletjes waarop hij het Israëlisch-Palestijns conflict documenteerde ook beelden vastlegde van zijn vrouw en kinderen.

opening | di 17 apr . 20:00
open | wo & do 14:00-21:00, vr - zo 14:00-18:00

Gewijzigde openingsuren Eindfeest/Pinksteren
24 & 25 mei: 14u00 - 18u00
26 & 27 mei: gesloten

mail voor vragen i.v.m. onze gratis rondleidingen naar rondleiding(at)stuk.be

Op dinsdag 17 april om 18u30 organiseert STUK i.s.m. Kunstwetenschappen en Filosofie KU Leuven een lezing van Ariella Azoulay en Aïm Deüelle Lüski in de STUK Verbeeckzaal. Deelnemers hieraan kunnen aansluitend de openingsreceptie bijwonen.

zaaltekst:
Deze tentoonstelling brengt werk samen van Israëlische kunstenaars en een curator van verschillende generaties. Allen reflecteren ze over het statuut van de fotografie en het politieke beeld.

Sinds het midden van de jaren ‘70 construeert filosoof en kunstenaar Aïm Deüelle Lüski telkens opnieuw andere fotocamera’s in functie van een bepaald fenomeen of een specifieke gebeurtenis op een historisch moment (verdwenen Palestijnse dorpen, de plek waar Rabin werd vermoord, vroegere grenzen, de plaatst waar in 2011 grote protesten plaatsvonden in Tel Aviv, ...). Zijn werk kijkt kritisch naar de verticale structuur van fotografie en ontwikkelt andere manieren van denken over de fotografische ontmoeting. In deze tentoonstelling worden 16 foto’s gepresenteerd en de toestellen waarmee ze werden geproduceerd.

De North-East-South-West camera werd ontwikkeld n.a.v. de steeds wisselende grenzen in Israel. Sinds 1948 verschuiven die constant en ze vormen een bijzonder complexe en pijnlijke problematiek binnen de Israelisch-Palestijnse geschiedenis. Met de North-East-South-West camera fotografeerde Lüski o.a. enkele plaatsen waar grenzen niet langer bestaan, zoals een vroegere grens tussen Oost- en West-Jerusalem. Met de camera (ontwikkeld in 1992) worden voor het eerst in de geschiedenis van de fotografie negatieven simultaan langs de voor- en achterzijde belicht. Door de 4 openingen in de camera bevat de foto maar liefst 4 verschillende maar simultane invalshoeken in 1 beeld.

Bij de Horizontal camera worden 3 negatieven horizontaal in de camera geplaatst. De film komt letterlijk rechtstreeks in contact met de openingen waardoor het camera obscura principe op de drager van het beeld zelf zichtbaar wordt. We kunnen de onwikkeling van licht in een beeld aanschouwen. Door het extreme strijklicht worden stofdeeltjes een belangrijk element in het beeld. De Ball camera uit 2004 is een soort synthese van verschillende principes binnen het werk van Lüski. In een bal met ongeveer 64 minuscule openingen wordt de klassieke dichotomie tussen het horizontale en verticale denken definitief verlaten. Het beeld heeft geen grenzen, oriëntatie en kaders meer. Lüski fotografeerde hiermee o.a. Bauhaus architectuur in Jeruzalem. De Pita camera (tevens uit 2004) is een variatie op dit concept maar hier wordt de afstand tussen de cameraopeningen (8 langs beide kanten) en de film drastisch gereduceerd. Het fotografische materiaal raakt de machine en wordt omsloten zoals bij een pitabrood. De kleurenfoto’s in deze expo met de vele cirkelvormige beelden werden hiermee gerealiseerd. Ze werden gefotografeerd op een zogenaamde ‘back to back’ plaats waar door Israel aan Palestijnen verkochte goederen van één vrachtwagen naar een andere worden overgeladen onder het toeziend oog van Israelische militairen. De Back to Back foto’s dragen zowel de Palestijnse als Israelische zijde in zich.

Lüski fotografeert plaatsen en zaken die uitgewist zijn. Hij is niet op zoek naar beelden van het ‘juiste moment’ op de ‘juiste plek’. Hij maakt beelden van dingen niet meer zichtbaar zijn en momenten en plaatsen uit het verleden. De kunstenaar weet nooit op voorhand hoe zijn beelden er uitzien. Hij is dan ook niet bekommerd om compositie en esthetiek. Foto’s bij Lüski zijn werken die de complexiteit centraal stellen. Ze stellen de tradities en industriële standaarden binnen de fotografie fundamenteel in vraag. De beelden zijn filosofische en politieke concepten, geen documentaire afdrukken.

Ariella Azoulay presenteert het door haar gecureerde Potential History: een fotoreeks met teksten en een video over een alternatieve verhouding tot de Palestijnse en Israelische geschiedenis. Vandaag mogen we als kijkers het verleden niet aanzien als een afgerond en definitief gegeven. Azoulay hanteert als auteur, curator en filmmaker 2 essentiële tools: burgerschap en fotografie. Met historische foto’s probeert ze nieuwe archieven uit te bouwen om zowel het verleden als het heden te veranderen. Azoulay zoekt en ontwikkelt andere manieren om die foto’s te lezen. We mogen niet enkel naar de ‘slachtoffers’ in beelden kijken, we moeten ook aandacht besteden aan de rol van de ‘daders’. De foto’s getuigen van de momenten waarop slachtoffers slachtoffer worden maar ook van het moment waarop daders dader worden. In vele beelden zien we hoe Palestijnen en Israeli’s nog gelinkt waren voor de catastrofale gebeurtenissen van de Arabisch-Israëlische ‘oorlog’ in 1948. Azoulay argumenteert dat deze historische gebeurtenis eigenlijk verkeerd als een oorlog wordt omschreven. In 1948 was er geen gewapend conflict tussen 2 partijen. In 1948 ontstonden deze 2 kampen. Azoulay strijdt voor het recht om als Israëlisch staatsburger niet langer een dader te willen zijn en voor de terugkeer van de vluchtelingen.

In de video zien we Israeli’s en Palestijnen plaatsnamen uitspreken en teksten in Hebreeuws en Arabisch voordragen. Het zijn verhalen over samenwerkingen en overeenkomsten tussen Israeli’s en Palestijnen die de door de politiek, de militaire machine en de staat opgelegde splitsing niet wouden aanvaarden. Deze verhalen en plaatsen zijn verdwenen in de plooien van de geschiedenis en worden hier vaak voor het eerst opnieuw aan het licht gebracht. Bij elk verhaal wordt een kleine witte cirkelvorm gelegd op de plekken waar deze ‘civic contracts’ zich afspeelden. Op het einde van de video blijkt zo goed als de totale kaart bedekt. Maar de meeste van deze plaatsen zijn ondertussen vernietigd of weggevaagd.

STUK toont ook Eitan Efrat en Sirah Foighel Brutmanns Printed Matter, een film over de vervlechting van private levens en hedendaagse geopolitiek. Basiselement is het archief van Brutmanns vader, André, die tot zijn dood in 2002 actief was als freelance fotograaf en in die hoedanigheid twee decennia lang verslaggeving bracht van de gebeurtenissen in het Midden- Oosten. Zijn uitgebreide collectie biedt een visuele kroniek van het Israëlisch-Palestijns conflict, bestaande uit verrassend vertrouwde beelden van civiele oproer, gewapend verzet, pijnlijke rouw en politieke redevoering in zowel Israël als de bezette gebieden. Nadat hij vader werd in 1983, nam hij met dezelfde filmrolletjes geregeld beelden van zijn familie. Printed Matter bestaat geheel uit contactafdrukken en fotonegatieven. Dagelijkse taferelen en historische gebeurtenissen wisselen elkaar af. De Eerste en Tweede Intifada en de moord op Yitzhak Rabin worden gevolgd door beelden van lezende gezinsleden of de geboorte van zijn dochter. In de voice-over horen we Hanne Foighel, de moeder van één van de filmmakers en freelance journalist. Door herinneringen op te halen maakt ze een reis terug in de tijd, niet alleen door de politieke geschiedenis maar ook langs de intimiteit van het gezinsleven.

Deze film werd geproduceerd door Auguste Orts met de steun van VAF, STUK, Hogeschool Sint-Lukas Brussel, Gerrit Rietveld Academie Amsterdam & Atelier Graphoui.

Groep T is de structurele partner van STUK Mediakunst.