BERLIN: DIE SINFONIE DER GROSSSTADT

Een lentedag in Berlijn, 70 jaar geleden, een trein rijdt vroeg in de ochtend het station binnen. Langzaam maakt de stad zich klaar voor alweer een drukke dag. Hier en daar haasten er al mensen zich naar hun werk, eerst de arbeiders, daarna de zakenwereld. Tijdens de middagpauze pauzeren de armen, rijken en de dieren in de zoo voor de lunch. Daarna gaat de stad terug aan het werk. Wanneer de avond valt komt het broeierige nachtleven van de avant-garde wereld van Berlijn tot leven: een dolle montage van neonlichten, dansen, concerten, films, jonge paartjes - het najagen van elke vorm van genot.

Deze vroeg- experimentele film (Ruttmann monteerde abstracte animatiefilms door de beelden van Berlijn) is een must voor Berlijn-liefhebbers. Niet dat er direct veel herkenbare stadsgezichten in de film te bewonderen zijn: geen Brandenburger Tor, geen Unter den Linden, geen Altes Museum. Wel mensen in de stad met hun dagdagelijkse activiteiten beeldend gecomponeerd. Hier en daar is een sociaal thema als tegenstelling tussen rijk en arm te ontwarren maar de film brengt vooral het levensritme van een metropool, uitgebeeld in een esthetische, ritmische compositie. Het vernieuwende camerawerk (er werd gefilmd vanuit trams, reiskoffers e.d.) werd gesuperviseerd door Karl Freund, die ook achter de camera stond bij Fritz Langs Metropolis.

"Like a carved miniature, it offers us a model of Berlin brought close and intimate, and yet viewed from across an unbridgeable gap. (..) If we see 'history' in the film, viewing it seventy-three years later, it is because we see in that intricate beauty the traces of the conflict to come which will shatter the false whole, unravel the city, and the state, altogether; the soldiers marching the streets in those distinctive helmets which will march across Europe, the Jews walking freely, the children who in 15 years or so will be herding those same Jews into the concentration camps." (Allan James Thomas, Senses of Cinema)

"A deeply fascinating documentary, following ordinary Berliners going about their business from sunrise to midnight, taking in the working day and the exuberant nightlife of this bustling urban sprawl." (Channel 4)

"The montage has a hypnotically rhythmic effect. (..) Watching the movie today, one might not notice how innovative it really was, because Ruttmann's techniques have been imitated in countless documentaries since. It holds up as one of the most striking non-fiction films ever made." (Cinescene)